Ułatwienia dostępu

Firefox zawiera szereg funkcji ułatwiających przeglądanie Internetu dla wszystkich, w tym dla osób niedowidzących, niewidomych, lub z ograniczonymi możliwościami korzystania z myszy lub klawiatury.


Korzystanie z klawiatury

Skróty klawiaturowe

Wykaz dostępnych skrótów klawiaturowych znajduje się w rozdziale Skróty klawiaturowe programu Firefox.

Używanie klawiszy kursora do nawigacji po stronach WWW

Funkcja Zawsze używaj klawiszy kursora do nawigacji po stronach umożliwia przemieszczanie się na stronie w taki sposób, jakby był to edytor tekstu w trybie tylko do odczytu. Dzięki temu można zaznaczać treść przy pomocy klawiatury i kopiować ją do schowka. Aby włączyć tę funkcję, wybierz z menu Narzędzia » OpcjeEdycja » PreferencjeFirefox » Preferencje i w panelu Zaawansowane otwórz kartę Ogólne, a następnie zaznacz funkcję Zawsze używaj klawiszy kursora do nawigacji po stronach.

Możesz także w dowolnej chwili wcisnąć klawisz F7, by włączyć lub wyłączyć tę funkcję. Po naciśnięciu klawisza F7 Firefox poprosi o potwierdzenie, ale można te potwierdzenia wyłączyć, wybierając element Nie pytaj ponownie.

Rozpoczynanie wyszukiwania podczas wpisywania tekstu

Funkcja Rozpocznij wyszukiwanie podczas wpisywania tekstu umożliwia szybkie odnajdywanie tekstu i odnośników na stronie WWW. Funkcja ta może działać w dwóch trybach. Po wciśnięciu klawisza / i wpisaniu liter, przeszukiwany będzie cały tekst na aktualnej stronie, a po wciśnięciu klawisza ', przeszukiwane będą tylko odnośniki. Firefox będzie podświetlać odnajdywany tekst i odnośniki na bieżąco.

Działanie tej funkcji można kontrolować przy użyciu skrótów klawiaturowych:

  • Wpisanie kolejnych znaków zawęża poszukiwanie. Firefox podświetli następny pasujący do zapytania odnośnik lub tekst albo poinformuje o niepowodzeniu wyszukiwania.
  • Ctrlcommand+G lub F3 – użycie tego skrótu nakaże przeglądarce przejść do następnego wystąpienia poszukiwanej frazy.
  • Ctrlcommand+Shift+G lub Shift+F3 – użycie tego skrótu nakaże przeglądarce przejść do poprzedniego wystąpienia poszukiwanej frazy.
  • Backspace – użycie tego skrótu spowoduje usunięcie ostatnio wpisanego znaku. Firefox przejdzie do poprzednio podświetlonego tekstu.
  • Esc – użycie tego skrótu kończy wyszukiwanie. Wyszukiwanie można także zakończyć, klikając dowolne miejsce na stronie, przesuwając stronę przy użyciu myszy lub klawiatury albo po prostu odczekując chwilę.

Zachowanie tej funkcji można zmienić w ustawieniach programu, otwierając Narzędzia » OpcjeEdycja » PreferencjeFirefox » Preferencje, a następnie wybierając z panelu Zaawansowane kartę Ogólne i zaznaczając funkcję Rozpocznij wyszukiwanie podczas wpisywania tekstu. Jeśli to pole jest zaznaczone, można w dowolnej chwili rozpocząć wyszukiwanie po prostu wpisując żądany tekst z klawiatury. Domyślnie przeszukiwana będzie cała treść strony, ale nadal można nacisnąć klawisz ' lub /, by rozpocząć wyszukiwanie w danym trybie.

Można skorzystać z tej funkcji, by dotrzeć do przycisków, pól tekstowych i innych elementów formularzy. Wystarczy odszukać tekst poprzedzający element formularza i wcisnąć klawisz Tab. Wciśnięcie klawisza Tab automatycznie kończy wyszukiwanie i przenosi użytkownika do pierwszego pola lub przycisku formularza za podświetlonym tekstem.

Klawisze skrótu w HTML

Na nie których stronach internetowych skróty klawiaturowe są przypisane do różnych elementów na stronie. Aby przenieść kursor bezpośrednio do jednego z takich elementów, naciśnij Shift+AltCtrl+klawisz skrótu w postaci wyróżnionego w elemencie znaku.
Które klawisze skrótu są zależne od strony internetowej, określa autor witryny – nie Firefox.


Korzystanie z myszy

Typowe skróty myszy

Spis typowych skrótów myszy znajduje się w artykule Skróty myszy programu Firefox.

Skalowanie strony

Można powiększać i pomniejszać strony włącznie z obrazkami z poziomu menu Widok » Powiększenie lub za pomocą następujących skrótów klawiaturowych:

  • Ctrlcommand++ – użycie tego skrótu spowoduje powiększenie strony.
  • Ctrlcommand+- – użycie tego skrótu spowoduje pomniejszenie strony.
  • Ctrlcommand+0 (zero) – użycie tego skrótu spowoduje powrót strony do jej normalnego stanu.


Czcionki i kolory

Wymuszanie konkretnych czcionek na stronach

Niektóre witryny używają trudnych do odczytania czcionek, a inne korzystają z domyślnych czcionek przeglądarki. Domyślne czcionki można ustawić wybierając z menu Narzędzia » OpcjeEdycja » PreferencjeFirefox » Preferencje, a następnie przechodząc do panelu Treść i ustawiając żądany krój i rozmiar czcionki w sekcji Czcionki i kolory.

Korzystając z przycisku Zaawansowane możliwe jest ustawienie domyślnych czcionek dla różnych stylów, w tym dla szeryfowego, bezszeryfowego i o stałej szerokości. Wiele stron jednakże ustawia własne czcionki, dlatego te ustawienia mogą nie odnosić skutku. Aby wymusić, by przeglądarka zawsze korzystała z wybranych przez użytkownika czcionek – bez względu na żądania stron – należy odznaczyć funkcję Pozwól stronom stosować inne czcionki niż ustawione tutaj.

Uwaga: Niektóre strony mogą nie być wyświetlane prawidłowo przy pewnych ustawieniach czcionek.

Ustawianie minimalnego rozmiaru czcionek

Niektóre witryny mogą używać zbyt małych, a przez to nieczytelnych czcionek. Aby ułatwić czytanie takich stron, można ustawić minimalny rozmiar czcionek. Na stronach, które próbują ustawić mniejszą czcionkę, Firefox będzie powiększał tekst do wybranego rozmiaru.

Aby ustawić minimalny rozmiar tekstu, należy wybrać z menu Narzędzia » OpcjeEdycja » PreferencjeFirefox » Preferencje, a następnie otworzyć panel Treść i w sekcji Czcionki i kolory nacisnąć przycisk Zaawansowane. Można ustawić minimalny rozmiar czcionki korzystając z menu rozwijanego.

Uwaga: Niektóre strony mogą nie być wyświetlane prawidłowo przy pewnych ustawieniach minimalnego rozmiaru czcionki.

Zmiana rozmiaru tekstu

Aby chwilowo zmienić rozmiar wyświetlanego tekstu na dowolnej stronie, można użyć menu Widok » Rozmiar tekstu. Nowy rozmiar będzie używany do chwili zamknięcia okna lub karty przeglądarki, nawet jeśli zostanie otwarta inna strona.

Do zmiany rozmiaru tekstu można używać następujących skrótów klawiaturowych:

  • Ctrlcommand++ – użycie tego skrótu spowoduje zwiększenie rozmiar tekstu.
  • Wciśnięcie Ctrlcommand+- – użycie tego skrótu spowoduje zmniejszenie rozmiaru tekstu.
  • Ctrlcommand+0 – użycie tego skrótu spowoduje przywrócenie domyślnego rozmiaru tekstu strony.
Uwaga: Niektóre strony mogą nie być wyświetlane prawidłowo po zwiększeniu lub zmniejszeniu rozmiaru tekstu.

Wymuszanie konkretnych kolorów na stronach

Niektóre witryny mogą stosować kolory tła i tekstu, które utrudniają czytanie, a inne mogą opierać się na domyślnych ustawieniach przeglądarki. Domyślne kolory można ustawić wybierając z menu Narzędzia » OpcjeEdycja » PreferencjeFirefox » Preferencje, a następnie otwierając panel Treść i w sekcji Czcionki i kolory, naciskając przycisk Kolory. Istnieje możliwość ustawienia domyślnych kolorów tekstu i tła, jak też kolorów dla odwiedzonych i nieodwiedzonych odnośników. Można także ustalić, czy odnośniki mają być podkreślane.

Wiele stron stosuje jednakże własne kolory, dlatego te ustawienia mogą nie odnosić skutku. Aby wymusić, by przeglądarka zawsze korzystała z kolorów wskazanych przez użytkownika, należy odznaczyć funkcję Pozwól stronom stosować inne kolory niż ustawione tutaj.

Korzystanie z motywu o wysokim kontraście

Firefox automatycznie wykrywa, czy w systemie używany jest motyw o wysokim kontraście i również wyświetla wszystko, stosując schemat kolorystyczny o wysokim kontraście. Włączenie w systemie motywu o wysokim kontraście ma wyższy priorytet niż wszystkie ustawienia przeglądarki i stron WWW, ma wpływ zarówno na sam interfejs Firefoksa (wszystkie okna i menu), jak i na treść odwiedzanych stron internetowych.

Aby użyć motywu o wysokim kontraście, przejdź do Menu Start » Panel sterowania » Opcje ułatwień dostępu » Ekran i zaznacz pole Użyj funkcji Duży kontrast.


Kontrolowanie treści stron

Blokowanie wyskakujących okien

Informacje na temat blokowania wyskakujących okien znajdują się w artykule Kontrola wyskakujących okien.

Wyłączanie apletów Javy

Niektóre strony internetowe zawierają bogate, interaktywne aplety stworzone w technologii Java™. Niektórzy użytkownicy stosujący do nawigacji klawiaturę mogą jednakże doświadczyć pewnych problemów z apletami Javy, które automatycznie uaktywniają dany element i uniemożliwiają opuszczenie apletu, przez co uniemożliwiają nawigację po stronie. Jeśli stanowi to problem, można wyłączyć Javę wybierając Narzędzia » OpcjeEdycja » PreferencjeFirefox » Preferencje, a następnie przechodząc do panelu Treść i odznaczając funkcję Włącz obsługę języka Java.

Ograniczanie możliwości JavaScriptu

Można całkowicie wyłączyć JavaScript, przechodząc do Narzędzia » OpcjeEdycja » PreferencjeFirefox » Preferencje, a następnie wybierając panel Treść i odznaczając funkcję Włącz obsługę języka JavaScript. Niektóre strony internetowe opierają swoje działanie na JavaScripcie i mogą przestać prawidłowo funkcjonować po wyłączeniu obsługi tego języka.

Jeśli pożądane jest tylko ograniczenie możliwości, a nie całkowite wyłączenie JavaScriptu, można skorzystać z przycisku Zaawansowane znajdującego się tuż obok pola Włącz obsługę języka JavaScript. Otwarte zostanie okno Zaawansowane ustawienia JavaScriptu, w którym można zdecydować, czy skrypty mogą zmieniać rozmiar i położenie okien, przenosić okna na wierzch lub na spód, blokować lub podmieniać menu kontekstowe, ukrywać pasek stanu lub zmieniać tekst wyświetlany na pasku stanu.


Zgodność z technologiami ułatwiającymi dostęp

Najnowsze informacje na temat zgodności z technologiami ułatwiającymi funkcjonowanie osobom upośledzonym, tworzonych przez innych producentów oprogramowania, można znaleźć w artykule Assistive technology compatibility.


Poszukiwanie pomocy w Internecie

Freedom Scientific prowadzi dla użytkowników programu JAWS szereg list dyskusyjnych, również GW Micro prowadzi listy dyskusyjne dla użytkowników programu Window Eyes.

Możesz także zadać pytania dotyczące ułatwień dla osób upośledzonych na polskim forum pomocy dla Firefoksa lub na forum anglojęzycznym.

Czy ten artykuł okazał się pomocny? Proszę czekać…

Osoby, które pomogły w tworzeniu tego artykułu: GmbH, teo951. Ty też możesz pomóc - sprawdź jak.