Mozilla Firefox'u Kullanma

Mozilla Firefox'a hoş geldiniz! Firefox sitelerde gezinmenizi ve internette arama yapmanızı sağlayan bir tarayıcıdır.


Sayfalarda Gezinme

Başlangıç Sayfanıza Bakma

Firefox tarayıcısını çalıştırdığınızda başlangıç sayfanızı göreceksiniz. Öntanımlı olarak Firefox giriş sayfasını göreceksiniz.


İpuçları:


  • Ekranda daha fazla içerik görmek için tam ekran kipine başvurabilirsiniz. Tam ekran kipi Firefox araç çubuklarını tek bir ufak araç çubuğu hâline getirir. Bu özelliği devreye sokmak için Görünüm > Tam ekran yolunu izleyin ya da F11 tuşuna basın.
  • Başlangıç sayfanıza çabucak gitmek için AltOpt+Home tuş bileşimini kullanın.

Başka Bir Sayfaya Hareket

Konum çubuğuna adresini veya URL'sini yazarak başka bir sayfaya hareket edebilirsiniz. URL'ler genelde "http://" ile başlar ve bunu o adresi belli eden bir ya da birden çok isim takip eder. Buna örnek olarak "http://www.mozilla.org/" gösterilebilir.


  1. Hâlihazırda orada bulunan URL'yi seçmek için konum çubuğuna tıklayın.
  2. Ziyaret etmek istediğiniz sayfanın URL'sini yazın. Yazdığınız URL hâlihazırda orada bulunan metnin yerini alacaktır.
  3. EnterReturn tuşuna basın.

İpucu: Konum çubuğundaki URL'yi çabucak seçmek için CtrlCmd+L tuş bileşimini kullanın.



Bildiğiniz bir URL yok mu? Konum çubuğuna ziyaret etmek istediğiniz sayfayla ilgili bir şeyler yazıp (ör. bir isim) EnterReturn tuşuna basın. Bu sizi girdiğiniz terimle ilgili Google'da yer alan ilk sonuca götürecek.


Bağlantıya Tıklama

Çoğu sayfa diğer sayfalara geçişinizi sağlayan bağlantılar (bağ, köprü) içerir.


  1. Fare işaretçisini parmak şeklini alıncaya dek taşıyın. Bu durum işaretçi bir bağlantının üzerindeyken gerçekleşir. Bağlantıların çoğu altı çizili metindir. Ancak düğmeler ve resimler de bağlantı olabilirler.
  2. Bağlantıya bir kez tıklayın. Ağ bağlantının işaret ettiği sayfanın yerini ararken, durumla ilgili bildirimler pencerenin en altında görünür.

Gezilen Yerlere Geri Dönüş

Sayfaları tekrar ziyaret etmenin birkaç yolu vardır:


  • Bir sayfa geri veya ileri gitmek için Geri veya
İleri düğmesine basın.
  • Birden çok sayfa geri veya ileri gitmek için Geri ve İleri düğmelerinin üzerindeki ufak üçgenlere tıklayın. Burada yakın zamanda ziyaret ettiğiniz sayfaların bir listesini göreceksiniz. Listeden gitmek istediğiniz sayfayı seçin.
  • Konum çubuğuna girmiş olduğunuz bütün URL'lerin bir listesini görmek için konum çubuğunun sağında yer alan üçgene tıklayın. Listeden gitmek istediğiniz sayfayı seçin.


  • Bulunduğunuz oturumda ziyaret ettiğiniz sayfalardan bir tanesine geri dönmek için Geçmiş menüsünü açın ve burada en altta yer alan listeyi kullanın.
  • Birkaç oturumdur ziyaret ettiğiniz sayfalardan bir tanesi geri dönmek için Geçmiş menüsünü açın ve Kenar çubuğunda göster seçeneğine tıklayın. Geçmiş kenar çubuğunu göreceksiniz. Bu araç çubuğu bir dizin listesi gösterir. Bunlara tıklamak alt dizinlerin ya da sayfa adlarının görünmesini sağlar. Görmek istediğiniz bir sayfanın başlığına tıklayabilirsiniz.

Durdurma ve Yeniden Yükleme

Bir sayfa çok ağır yükleniyorsa ya da artık o sayfaya bakmak istemiyorsanız Dur düğmesine basın.


Bakılan sayfayı tazeleyip en güncel hâline ulaşmak için Tazete düğmesine basın ya da CtrlCmd+R tuş bileşimini kullanın.


Sekmeli Tarama

Aynı anda birden çok sayfaya bakıyorsanız, bunlar arasında daha hızlı ve daha kolay gezmek için sekmeli tarama özelliğini kullanabilirsiniz.


Sekmeli tarama size tek bir Firefox penceresi içinde her biri farklı sayfayı gösteren birden çok sekme açma olanağı sunar. Bir sürü farklı siteyi ziyaret etmek için birden çok pencereyi açık tutmak zorunda değilsiniz. Bu size masaüstünüzde alan kazandırır. Başka bir pencereye geçme zorunluluğu duymadan sekmelerde sayfalar açabilir, bunları kapatabilir ya da tazeleyebilirsiniz.


Daha fazla bilgi almak için bkz. Sekmeli Tarama.


Kenar Çubuğunu Kullanma

Kenar çubuğu ekranın solunda yer alan, yer imlerine ve ziyaret geçmişine bakarken kullanılabilecek bir alandır. Eklentiler de kenar çubuğu kullanımına başka şekillerde başvurabilir.


Kenar çubuğunda bir öğe görüntülemek için Görünüm > Kenar çubuğu yolunu izleyin. Oradan istediğiniz kenar çubuğu sekmesini seçebilirsiniz.


Arama

İnternette Arama

İnternet belli bir konuda bilgi içeren sayfaları aramak, Firefox arama çubuğuna birkaç kelime yazmak kadar kolay:


Örneğin, oyuncak bebeklerle ilgili bilgi bulmak için:


  1. Arama çubuğuna tıklayın.
  2. Aradığınız oyuncak bebek sözünü girin. Burada yazdıklarınız hâlihazırda orada olan metnin yerini alır.
  3. Aramayı başlatmak için EnterReturn tuşuna basın.

Arama sonuçları Firefox penceresinde görünecek.


Arama Motorunu Seçme

Başka bir arama motorunu seçmek için arama çubuğunun sonundaki oka tıklayabilirsiniz. Google gibi bazı siteler bütün Web'de arama yaparken, Amazon.com gibi diğer sitelerse belirli sitelerde arama yapar.


Arama Motorlarını Yönetme

Yenilerini eklemek, düzenlemek ve istediklerinizi silmek için Arama motorlarını yönet... seçeneğine tıklayın. Bir arama motoru seçip taşıma ya da silme işi gören ilgili düğmeye basın. Firefox eklenti sitesinden daha fazla arama motoru indirip kurabilirsiniz.


Sayfa İçindeki Belirli Sözleri Arama

Firefox size sayfadaki sözcükleri kullanarak arama olanağı sunar:


  1. Herhangi bir sayfada bir sözcüğü fare ile seçin.
  2. Fareyle sağ tıklayıpCtrl tuşuna basın, fare düğmesine basın ve "Arama motorunun adı ile ara: seçtiğiniz sözcük" seçeneğine tıklayın.

Firefox yeni bir sekme açıp o sırada seçili olan arama motorunu kullanarak seçtiğiniz sözcükleri arar.


Sayfa İçinde Arama

Firefox ile baktığınız sayfada belli bir metni bulmak için:


  1. Düzen > Bu sayfada bul... yolunu izleyin. Sayfada çerçeveler varsa, aramaya başlamadan önce istediğiniz çerçeveyi seçmelisiniz. Tarayıcınızın en altında yeni bir araç çubuğu belirecektir.
  2. Bulmak istediğiniz metni yazın.
  3. Bu arama seçeneklerinden birini seçin:
    • Sonrakini bul: Metnin imlecin altında kalan kısmında arama yapar.
    • Öncekini bul: Metnin imlecin altında kalan kısmında arama yapar.
    • Vurgula: Sayfada aranan sözü daha belirginleştirir.
    • Büyük ve küçük harflere duyarlı: Büyük ve küçük harfleri girdiğiniz arama terimiyle aynı olan eşleşmeleri bulur.
  1. Metin kutusuna bir şeyler yazılınca arama otomatik olarak başlar.

Aynı söz ya da söz öbeğini bir daha bulmak için:


  • Düzen > Sonrakini bul yolunu izleyin.

Sayfaları Kopyalama, Kaydetme ve Yazdırma

Sayfanın Bir Bölümünü Kopyalama

Bir sayfadan metin kopyalamak için:


  1. Metni seçin.
  2. Menü çubuğundan Düzen > Kopyala komutunu seçin.

Metni başka programlara yapıştırabilirsiniz.


Bir sayfadan bağlantı (URL) ya da resim bağlantısını kopyalamak için:


  1. İmleci bağlantı ya da resmin üstüne getirin.
  2. Sağ tıklayarakCtrl tuşuna basıp bağlantı ya da resme tıklayarak menünün açılmasını sağlayın.
  3. Bağlantı konumunu kopyala ya da Resim konumunu kopyala seçeneklerinden birini seçin. Resim aynı zamanda bağlantıysa her iki menü öğesini de görebilirsiniz.

Bağlantıyı başka programlara ya da Firefox konum çubuğuna yapıştırabilirsiniz.


Sayfanın Tümünü ya da Bir Bölümünü Kaydetme

Firefox tarayıcısında bir sayfayı olduğu gibi kaydetmek için:


  1. Dosya > Sayfayı farklı kaydet... yolunu izleyin. Sayfayı farklı kaydetme iletişim kutusunu göreceksiniz.
  2. Sayfanın kaydedileceği yeri seçin.
  3. Sayfanın kaydedileceği dosya biçimini seçin:
    • Web sayfası, tümüyle: Sayfayı resimlerle birlikte kaydeder. Bu seçenek size sayfayı resimlerle birlikte özgün şeklinde görme olanağı sunar, ancak sayfanın özgün HTML bağlantı yapısı korunmayabilir. Sayfanın gösterilmesi için gerekli olan resimler ve diğer dosyalar Firefox tarafından açılan yeni bir dizin içinde kaydedilir.
    • Web sayfası, sadece HTML: Özgün sayfayı resimler olmaksızın kaydeder. Bu seçenek özgün HTML bağlantı yapısını korur.
    • Düz Metin Dosyaları: Özgün sayfayı metin dosya olarak kaydeder. Bu seçenek özgün HTML bağ yapısını korumaz, ancak sayfanın metin olarak herhangi bir metin düzenleyici ile bakılabilir olmasını sağlar.
  1. Sayfanın adını yazın ve Kaydet düğmesine basın.

Sayfadaki bir çerçeveyi kaydetmek için:


  1. İmleci çerçevenin üzerine getirin.
  2. Ctrl tuşuna basıp çerçeveye tıklayarakÇerçeveye sağ tıklayarak menünün açılmasını sağlayın.
  3. Alt menüden Geçerli çerçeve > Çerçeveyi farklı kaydet yolunu izleyin. Sayfayı farklı kaydetme iletişim kutusunu göreceksiniz.
  4. Sayfanın kaydedileceği yeri seçin.
  5. Sayfanın kaydedileceği dosya biçimini seçin.
  6. Sayfanın adını yazın ve Kaydet düğmesine basın.

Sayfayı sabit diskinize kaydetmek, size internete bağlı değilken o sayfaya bakma olanağı sağlar.


Sayfadaki bir resmi kaydetmek için:


  1. İmleci resmin üzerine getirin.
  2. Resme sağ tıklayıpCtrl tuşuna basıp resme tıklayarak menünün açılmasını sağlayın.
  3. Resmi farklı kaydet... seçeneğine tıklayın. Resmi farklı kaydetme iletişim kutusunu göreceksiniz.
  4. Resmin kaydedileceği yeri seçin.
  5. Resmin adını yazın ve Kaydet düğmesine basın.

Biçimlendirilmeyen ve bakılma niyeti olmayan sayfaların alınmasında yararlı olabilecek şekilde, sayfayı görüntülemeden kaydetmek için:


  1. İmleci bağlantının üzerine getirin.
  2. Bağlantıya sağ tıklayıpCtrl tuşuna basıp bağlantıya tıklayarak menünün açılmasını sağlayın.
  3. Farklı kaydet... seçeneğine tıklayın. Farklı kaydetme iletişim kutusunu göreceksiniz.
  4. Sayfanın kaydedileceği yeri seçin.
  5. Sayfanın adını yazın ve Kaydet düğmesine basın.

Önemli: Bazı bağlantılara tıklandığında sabit diskinize otomatik olarak dosyalar indirilir. Bu tür bağlantılar genelde "ftp" ile başlar veya "au" ya da "mpeg" gibi uzantılarla biter. Bu bağlantılar yazılım, ses ya da film dosyaları indirip bunların açılmasını sağlayan yardımcı uygulamaları açabilir.


İpucu: Bir resmi art alan resminiz olarak ayarlamak için resme sağ tıklayıpCtrl tuşuna basıp fare tuşuna basarak açılan menüdeki Masaüstü arkaplanı olarak ayarla... seçeneğine tıklayın.


Sayfayı Yazdırma

Bakılan sayfayı yazdırmak için:


  • Dosya > Yazdır yolunu izleyin.

Seçili metni yazdırmak için:


  • Bakılan sayfadaki metnin istediğiniz bölümün seçin.
  • Dosya > Yazdır yolunu izleyin. Yazdırma iletişim kutusunu göreceksiniz.
  • Yazdırma aralığı bölümündeki Seçim seçeneğini işaretleyin.

Sayfanın yazarı ya da sayfanın boyutuna bağlı olarak (görünen boyutu değil) sayfadaki içeriğin nasıl basılacağı belirlenir. Sayfaya sığması için metin alt satıra geçirilebilir ve resimlerin yerleri değiştirilebilir.


Yazdırma Önizleme

Sayfa basılmadan önce nasıl görüneceğine bakmak için yazdırma önizlemeye başvurabilirsiniz:


  • Dosya > Yazdırma önizleme yolunu izleyin.

Burada yazdırmak istediğiniz sayfayla şunları yapabilirsiniz:


  • Her sayfaya önceden bakış: Sayfalar arasında hareket etmek için Sonraki sayfa , Önceki sayfa
,
İlk sayfa  ve
Son sayfa  düğmelerine tıklayın.

  • Sayfaları ölçeklerini (boyutlarını) değiştirme: Her bir sayfayı özgün boyutunun yarısı kadar bastırmak için Ölçek açılır menüsünden "%50" değerini seçin. Sayfaları otomatik olarak kağıda sığdırmak için "Sayfaya göre ayarla" seçeneğini işaretletin. "Özelleştir..." seçeneğine tıklayarak da kendi belirlediğiniz yüzdelik değeri girebilirsiniz.
  • Sayfanın yönünü değiştirme: Sayfanın kısa kenarını yukarıya getirmek için Dikey seçeneğini, sayfanın uzun kenarını yukarıya getirmek içinse Yatay seçeneğini işaretleyin.
  • Sayfa düzenine gidiş: Bastırmak istediğiniz sayfayla ilgili daha fazla özelleştirme yapmak için Sayfa düzeni... düğmesine basın.
  • Yazdırma: Yazdır düğmesine basarak sayfaları yazdırın.

Açıklama: Bazı yazdırma önizleme işlevleri Mac OS ve Linux işletim sistemlerinde farklı olabilir ya da hiç olmayabilir.


Sayfa Düzeni

Açıklama: Bazı sayfa düzeni işlevleri Mac OS ve Linux işletim sistemlerinde farklı olabilir ya da hiç olmayabilir.


Firefox tarayıcısıyla sayfaların nasıl yazılacağına ilişkin özelleştirmeleri sayfa düzeninden yapabilirsiniz:


  • Dosya > Sayfa düzeni... yolunu izleyin.

Burada yazdırmak istediğiniz sayfayla ilgili şu ayarları yapabilirsiniz:


  • Biçim ve Seçenekler: Sayfanın yönünü, ölçeği ve diğer seçenekleri seçin:
    • Konum:
      • Dikey: Sayfayı kısa kenarı yukarı gelecek şekilde konumlandırmak için bunu seçin.
      • Yatay: Sayfayı uzun kenarı yukarı gelecek şekilde konumlandırmak için bunu seçin.
    • Ölçek: Özgün boyutun bir yüzdesini girin. Örneğin her bir sayfayı özgün sayfanın yarısı kadarki boyutta bastırmak için "50" yazın.
      • Sayfa boyutuna sığdır: Sayfayı kağıda otomatik olarak sığdırmak için bunu seçin.
    • Seçenekler:
      • Arkaplanı yazdır (renkler ve resimler): Arkaplandaki renk ve resimleri yazdırmak için bunu seçin. Seçili değilse sadece ön alandaki renk ve resimler basılır.
  • Kenarlar, başlıklar ve dipnotlar: Kenarlar, başlıklar ve dipnotları belirlemek için bu sekmeye tıklayın:
    • Kenarlar:
      • Üst, Alt, Sol, Sağ: Üst, alt, sol ve sağ boşluk için belirtilen birimde birer değer girin.
    • Başlıklar ve dipnotlar: Her açılır liste başlık ve dipnot alanını temsil eder. Üst sıradaki açılır listeler sol, orta ve sağ başlık alanları için; alt sıradaki açılır listeler de sol, orta ve sağ dipnot alanları içindir. Her bir açılır listeden aşağıdaki seçeneklerden birini seçin:
      • --boş--: Bu alanda bir şey göstermez.
      • Başlık: Sayfanın başlığını gösterir.
      • URL: Sayfa URL'sini gösterir. (URL'ler genelde "http://" ile başlar.)
      • Tarih/Zaman: Sayfanın yazdırıldığı tarih ve saati gösterir.
      • Sayfa #: Her sayfanın sayfa numarasını gösterir.
      • Sayfa # -> #: Sayfa numarasıyla birlikte toplam sayfa sayısını da gösterir. Örneğin 5 sayfadan oluşan bir sayfayı yazdırırsanız, üçüncü sayfada "3 / 5" yazısı belirir.
      • Özelleştir: Kendi belirlediğiniz metni yazın. Yazdırmaya ilişkin bu kodlardan herhangi birini de kullanabilirsiniz:
        • &PT: Toplam sayfa sayısı ve basılan sayfa numarası (ör. "3 / 5")
        • &P: Sayfa sayısı
        • &D: Tarih
        • &U: URL
        • &T: Sayfanın başlığı

İpucu: Sayfa düzeninde yapılan değişikliklerin nasıl göründüğüne bakmak için sayfa önizlemeye başvurabilirsiniz.


Hız ve Etkinliği Artırma

Farklı Dosya Türlerinin Yönetimi

Firefox birçok tür dosya ile başa çıkabilir. Ancak film ve müzik gibi dosyalar söz konusu olduğunda Firefox bunları açabilen yan ya da harici uygulamalara ihtiyaç duyar. Firefox ilgili yan uygulama sahip değilse veya dosyanın hangi uygulama ile açılacağını bilmiyorsa bile o dosyayı sabit diskinize indirebilir. İndirme yöneticisini kullanarak kaydettiğiniz dosyaların kaydını tutabilirsiniz.


Yan uygulamalar Firefox ile birlikte çalışarak onun işlevlerini genişletirler. Sun Java, Macromedia Flash ve RealNetworks RealPlayer gibi yan uygulamalar, Firefox uygulamasının çoklu ortam dosyalarını göstermesini ve film, canlandırma ve oyun gibi ufak uygulamaları çalıştırmasını sağlayabilirler. Sık kullanılan yan uygulamaları Mozilla Güncelleme sitesindeki yan uygulama sayfasında bulabilirsiniz.


Dosyalar Firefox ile açılamadığında bunların Firefox dışındaki uygulamalarla açılmasını tercih edebilirsiniz. Örneğin MP3 dosyalarını çalmak için kendi seçtiğiniz ortam çaları kullanabilirsiniz.


Firefox tarayıcısının belirli dosyalarla ne yapacağını bilemediği zaman nasıl davranacağını İndirme işlemleri iletişim kutusunda belirleyebilirsiniz. Bu pencereyi açmak için Araçlar > SeçeneklerDüzen > SeçeneklerFirefox > Seçenekler yolunu izleyin, İndirme bölümüne gelin ve Uygulamaları göster/düzenle... düğmesine basın. Bir dosya türüne ilişkin işlemi değiştirip kaldırabilirsiniz. Bu iletişim kutusuyla ilgili daha fazla bilgiye konuya özel olan indirme seçeneklerinden ulaşabilirsiniz.


Bir dosyaya tıkladığınızda Firefox bu dosyayla ne yapılacağını bilmiyorsa size şu seçenekleri sunar:


  • Birlikte aç: Firefox dosyayı sistem ayarlarınızda belirtilen öntanımlı uygulama ile açar. Açılır listedeki Diğer... seçeneğine tıklayarak başka bir program da seçebilirsiniz.
  • Sabit diske kaydet: Firefox size dosyayı kaydetmek üzere bir yer seçme şansı tanır. SeçeneklerTercihler menüsündeki İndirme sekmesinde yer alan İndirilen dosyaları aşağıdaki dizinde sakla seçeneğini işaretdiyseniz, dosya otomatik olarak bu dizine kaydedilecektir.
  • Bu tür dosyalar indirilirken hep bu işlemi uygula: Seçildiği takdirde, bir daha bu tür bir dosya indirdiğinizde Firefox otomatik olarak seçilen işlemi gerçekleştirecektir.

İpucu: İndirilen dosyaları aşağıdaki dizinde sakla seçeneğini İndirme işlemleri iletişim kutusundan değiştirebilirsiniz.


Firefox Tarayıcısını Öntanımlı Olarak Atama

Firefox internetteki ve bilgisayarınızdaki sayfaları gösterir. Sayfaları kolayca açmak için Firefox tarayıcısını öntanımlı tarayıcı olarak ayarlayabilirsiniz.


Firefox tarayıcısını öntanımlı olarak atamak için Araçlar > SeçeneklerDüzen > SeçeneklerFirefox > Seçenekler yolunu izleyerek Genel sekmesindeki Şimdi denetle düğmesine basın.


Önbellek Ayarlarını Değiştirme

Firefox sıkça erişilen sayfaların kopyalarını önbellekte tutar. Böylece siz sayfaya her baktığınızda Firefox bu sayfayı ağdan edinmek zorunda kalmaz.


Önbellek boyutunu belirlemek ya da önbelleği temizlemek için:


  1. Araçlar > SeçeneklerDüzen > SeçeneklerFirefox > Seçenekler yolunu izleyin.
  2. Sırasıyla Gizlilik bölümüne ve Önbellek sekmesine basın.
  3. Önbellek boyutunu belirlemek amacıyla izin verilen bellek miktarını girin. 50 MB - 70 MB makuldür. Önbelleği hemen temizlemek için Önbellek sekmesinin en altındaki Önbelleği temizle düğmesine basın.

Önemli: Daha geniş bir önbellek daha fazla verirnin kolayca alınmasını sağlar, ancak sabit diskinizden daha fazla alan harcanır.


Firefox kapatılırrken önbelleği bakımdan geçirir. Bu bakım istediğinizden daha uzun sürerse önbellek boyutunu küçültmeyi deneyin.


Bir sayfayı herhangi bir anda yeniden yüklemek için Firefox Gezinti araç çubuğu bünyesinde bulunan Tazele düğmesine basın. Böylece Firefox sayfanın en güncel sürümünü yükleyerek onu gösterir.


Telif Hakkı © Mozilla.org'a katkıda bulunanlar.

Bu maddeyi yararlı buldunuz mu? Lütfen bekleyin...

These fine people helped write this article: asteko. You can help too - find out how.